Başlangıç » Genel » 5. EVRE

5. EVRE

8 Ekim 2011

 

S.103

5. Evre

1530 – 1535

Baba Nakkaş etkisi artık sadece “tuğrakeş” ile sürmektedir. 1480 lerden beri gelen ve lacivert zemin – beyaz desen gibi çok zor ve son derece titiz bir çalışma tekniği isteyen uygulamalar 1515 lerde terk edilmiş, beyaz zemin -  mavi desenler aynı titizlikle işlense de, bu da ustaları yormuş ve bıktırmıştı. Uygulamalardaki desen yoğunluğu gittikçe azaldı.  Çizim kalitesi bozuldu. 1530’ların sonunda, Sarayın yöneldiği cami, medrese, türbe ve de restorasyon çalışmaları, çiniye olan talebi arttırdı. Ustaların ve atölyelerin birçoğu seramikten çiniye transfer olmaya başladı. Çini üretim ve boyama tekniğinin standardizasyonu, seramik çalışmalarına negatif etki yaptı. Bir gurup usta ve atölye tarafından 1530 – 1535 arası başlatılan ”kolaycılık akımı”  - ki bir gurup akademisyen bu akımı “ustaların üslubu” olarak kabul etmiştir – Şah kulu dönemine de geçerek, 1545 lere kadar seramik üretimine yenilik getiren bir tarz olarak kaldı. Geçmişe sadık kalarak üretimlerini sürdüren bir gurup usta ve atölye ise, özellikle “tuğrakeş” üzerine hassas çalışmalar yaparken, Şah Kulu’na bağlı üçüncü bir gurup da “saz yaprak” öncülüğünde özgün bir tarz yaratacaklardı. Bu dönemi İznik seramik tarihi açısından, bir geçiş ve arayış dönemi olarak algılamak daha mantıklı olur kanısındayız.

“Kolaycılık akımı” taraftarları işin o kadar kolaycılığına kaçtılar ki;….(devamı kitapta….)  

s.104

Ancak bu dönem kendine has özelliklere sahiptir. Örneğin:….(devamı kitapta….)

 

….Bu dengesiz, kalitesiz ve baştan savma üretim, fazla talep yaratamadığı için kısa zamanda terk edilmiştir.

 

s.108

Resim 106

YUAN DYNASTY 

1279 – 1368

Kolaycılık akımının Çin versiyonu. İznik’ten 200 sene evvel. Üstelik Kara Memi ‘nin de
habercisi. Ara bordürdeki krizantemler bu çiçeğin bütün karekteristik
özelliklerini taşımaktadır. Çiçeğin genel eliptik yapısı – çok sayıda küçük
elips taç yapraklar – tohum ve polen kesesi çiçeğin ortasında görünür durumda -
ve de geniş ağızlı testere görünümündeki yaprak yapısı çok net.

s.109

                                                                        Resim 107 

BRITISH MUSEUM

                                                           h: 5.5 cm      Ø : 34.8 cm (rim)      Ø : 18.2 cm   date  1530-40

Dragonların koruması altındaki Saz yapraklar, bahar çiçekleri, lale ve karanfil tomurcukları
yakın bir gelecekte açacak çiçeklerin habercisidirler. Ara bordür de dragonların
kontrolunda. Kırık dal ilk defa kullanılıyor. Merkez panoda Baba Nakkaş unutulmamış. Mavi zemin üzerine
beyaz desenler ustadan miras. İkili dragonların koruması altındaki nar
çiçekleri bile, 1510’lardaki cami kandillerinden kaçıp gelmiş. Üstelik
yapraklardaki damarlar bile unutulmamış bir vefa örneği.

Genel Üslup;  Çin taklidi “kolaycılık akımı”

s.110

Resim 108

     BRITISH MUSEUM 

                                                                                          Ø  : 26 cm   circa   1530-40

Tondino formunda olan tabaklardaki uygulama, genelde desen devamlılığı tarzında
olmuştur. Çinide “ulama” adını alan bu tarz, desenlerin çiniye sığmaması
nedeniyle yarım bırakılmasına verilen isimdir. 
Ancak Çiniler yan yana getirildiklerinde devamlılık sağlanır. Objede
uygulanan desen devamlılığı da  “ulama”
benzeri bir tekniktir.

resim 109

GULBENKİAN MUSEUM

42.5 x 23.5 cm.

 

s.112

111

Resim 111 

ÖZEL KOLEKSİYON

date 1540

    Çin taklidi “kolaycılık akımı” devam ederken, turkuaz 
vazgeçilemezler arasına giriyor.

s.113

Resim 112

BRITISH MUSEUM

h: 2.5 cm. Ø: 27 cm.    Ø: 17.8 cm(foot)  circa 1535-45

Kolaycılık akımının en çok kullandığı ve de uygulaması
hem kolay olan hem de boşlukları problemsiz dolduran  “Şemse motifler” ve “Penç” çiçekler.

 

 

s.117

Resim 116

FREER GALLERY OF ART

h= 6.8 cm.    Ø = 37.6 cm.   date 1525

Kolaycılık
akımının tüm ögeleri hakim. Dolaplar, içinde çiçekleri ile vazolar, goncalar, penç
çiçekler, merkez pano etrafında Baba Nakkaş hatırası uygulama, Çin izleri
taşıyan çiçekli ara bordür, mavi zemine çalışılan dış bordür ve turkuaz.